Ketika dunia bergerak menuju ekonomi berasaskan maklumat, Malaysia tidak lagi boleh beroperasi dalam silo atau bergantung kepada sistem penyimpanan data yang berselerak di antara agensi kerajaan. Kementerian Digital kini mengambil langkah strategik dengan merangka pelan pelaksanaan Bank Data Kebangsaan (National Data Repository – NDR) yang dijadual bermula pada tahun 2026. Usaha ini bukan sekadar projek teknologi, tetapi sebuah pelaburan masa depan yang mampu mengubah cara kerajaan mentadbir, membuat keputusan dan memberikan perkhidmatan kepada rakyat.
Bank Data Kebangsaan diwujudkan berasaskan satu objektif besar: memperkukuh tadbir urus (good governance) melalui data yang tersusun, tepat dan berkualiti tinggi. Untuk terlalu lama, negara berdepan situasi di mana data kerajaan tidak diselaraskan, terpisah di antara kementerian dan sering kali tidak boleh dikongsikan secara selamat. Akibatnya, banyak dasar dibentuk berdasarkan maklumat yang tidak lengkap atau berdasarkan unjuran separuh masak. NDR adalah jawapan terhadap masalah lama ini, hasil kesedaran bahawa Malaysia hanya boleh melangkah menjadi negara berasaskan kecerdasan buatan menjelang 2030 jika asas datanya sendiri kukuh.
Pelan pembangunan NDR memberi tumpuan kepada beberapa keutamaan kritikal, bermula dengan kajian menyeluruh mengenai keadaan semasa dan keperluan ekosistem data negara. Malaysia perlu tahu apa yang ada sebelum memperbaiki apa yang kurang. Ini termasuk menilai kapasiti infrastruktur, kemahiran tenaga kerja dan kemampuan setiap agensi mengurus data dengan standard moden. Lebih penting, NDR juga akan menetapkan dasar dan garis panduan tadbir urus data di peringkat nasional — sesuatu yang selama ini dibiarkan longgar dan tidak seragam.
Salah satu kelebihan NDR ialah pembinaan piawaian data seragam yang boleh diikuti semua agensi kerajaan. Ini membawa makna besar: akhirnya Kementerian Kesihatan, Kementerian Pendidikan, MAMPU, dan setiap jabatan lain akan merujuk standard data yang sama. Penyelarasan sebegini akan membuka ruang perkongsian maklumat kerajaan secara selamat dan berkesan. Tidak ada lagi isu data bertindih, hilang, atau tidak boleh diakses antara jabatan.
Manfaatnya kepada rakyat juga bukan kecil. Dengan adanya NDR, keyakinan rakyat terhadap pengurusan maklumat kerajaan meningkat kerana data mereka disimpan dalam sistem yang moden, selamat dan mempunyai standard tinggi. Lebih daripada itu, NDR akan menjadi repositori data berkualiti tinggi negara yang kelak boleh diintegrasikan dengan aplikasi MyGOV Malaysia. Ini membolehkan rakyat mengakses maklumat dan semakan perkhidmatan daripada pelbagai agensi melalui satu platform sahaja — memudahkan urusan harian dan mengurangkan kerenah birokrasi.
Kementerian Digital turut merancang seni bina dan platform teknologi khusus bagi memastikan NDR bukan sahaja moden, tetapi juga berskala untuk memenuhi keperluan masa depan negara. Dengan perkembangan AI, analitik data dan automasi, Malaysia memerlukan sistem yang mampu menyokong inovasi dasar dan keputusan berpandukan data (data-driven governance).
Langkah ini mungkin tidak sepopular pelancaran aplikasi, tidak semeriah perasmian projek mega, tetapi jauh lebih penting. Ia menyentuh jantung kepada pentadbiran negara: keupayaan kerajaan membuat keputusan tepat berdasarkan data yang sahih.
Bank Data Kebangsaan adalah bukti bahawa Malaysia sedang bergerak ke arah kerajaan digital yang matang. Bukan lagi sekadar menambah baik sistem, tetapi membina struktur tulang belakang baharu untuk negara yang mahu menjadi peneraju ekonomi digital serantau.
Lucius Maximus adalah seorang penulis dengan tiga buku setakat ini, Cerita Piala Dunia 2010, Cerita Malaysia Tidak Ke Piala Dunia dan Maaf Aku Bukan Lagi Leon Trotsky Kamu Semua. Beliau aktif berkicau di Twitter dalam isu-isu yang mendesak.
